Insecten, Plagen, Planten

Over biologische tomaten en vivipary

Ontkiemende tomatenzaden in een tomatenschijf

Af en toe koop ik mijn groenten bij een biologische winkel. Afgezien van alle milieuoverwegingen vind ik deze groentes vaak smaakvoller dan groenten uit de supermarkt. Daarnaast is het altijd weer een verrassing wat je aantreft op en rondom de groenten.

Zo heb ik een keer een jota-uil opgekweekt uit een rups die ik vond op een palmkoolblad. Ik had verwacht dat jota-uil rupsen zich net zo zouden gedragen als koolwitjesrupsen maar dat bleek niet zo te zijn. De rups verpopte zich op de bodem van de bak in plaats op de deksel. De pop werd bijna helemaal zwart en er zat een doorzichtig spinsel omheen. Ik stond op het punt de pop weg te gooien omdat ik dacht dat de rups overleden was. Niets was minder waar want een paar dagen later keek een gave jota-uil vlinder mij aan vanuit de bak.

Verpoppende jota-uil
Pop jota-uil na een paar dagen
jota-uil vlinder

Naast rupsen op diverse kolen heb ik ook een keer een vondst gedaan op spinazie. Daar trof ik een klein wit rupsje aan. Ik hoopte dat uit dit rupsachtige wezentje ook een vlinder zou komen. Net als de meeste rupsen verpopte deze rups zich tot een klein popje. Helaas kroop er na een paar weken een klein bietenvliegje uit de pop.

Nu klinkt vast alsof ik alleen groenten koop voor de insecten maar ik eet ze daadwerkelijk op. Zo sneed ik op een dag een rijpe biologische tomaat aan. Ik wilde net een hap nemen toen ik zag dat er groene stukjes in het schijfje tomaat zaten. De tomatenzaden waren ontkiemd in de tomaat zelf! Het was lekker warm die week dus de tomatenzaden zagen hun kans schoon en begonnen te ontkiemen. Dit proces wordt ook wel vivipary genoemd.

Ik had nog steeds zin in een schijfje tomaat dus heb ik alle zaadjes er voorzichtig uitgehaald met een lepeltje en de tomaat zelf opgegeten. Vervolgens heb ik alle zaadjes uitgepoot in een plastic bakje met een laagje aarde. Tot mijn verrukking begonnen alle zaadjes kleine plantjes te vormen. De plantjes waren al snel te groot voor het ondiepe bakje dus heb ik ze verpoot in drie yoghurt bakjes. Na een paar weken waren ze weer uit hun jasje gegroeid dus heb ik twee grotere plastic bakken opgehaald. De planten groeiden gestaag verder en al snel rook de hele kamer naar plantenkas.

Kleine tomatenplantjes

De tomatenplanten bleven niet uit zichzelf rechtop staan dus had ik een constructie van lange saté-prikkers en tape gemaakt om ze rechtop te houden. Na een tijdje bezweek deze constructie onder het gewicht van de planten dus heb ik bamboestokken opgehaald om ze op te binden. Intussen waren de planten ruim een meter hoog. Ze groeiden wel vegetatief maar de generatieve groei bleef uit, ze vormden geen bloemen.

Tomaten in yoghurtbakjes
Tomaten vastgebonden aan bamboestokken

Na bestudering van de blaadjes zag ik dat sommige bladeren vlekken hadden. De tomatenplant was hier overgegaan tot geprogrammeerde celdood. Een plant doet dit om indringers of virussen de pas af te snijden. Doordat de plant de cellen om de aantasting laat afsterven kan de ziekteverwekker geen gezond weefsel meer aantasten. Dit zou kunnen betekenen dat een plaaginsect van mijn planten aan het eten was. Ik kon alleen geen insecten ontdekken op de planten. Een andere verklaring zou een virus of bacterie kunnen zijn. Intussen werden steeds meer bladeren aangetast en krulden bladuiteinden op.

De planten zagen er na verloop van tijd niet meer gezond uit. Ik heb toen besloten om alle planten te verwijderen. Het was jammer dat het niet gelukt was om nieuwe tomaten te kweken. Toch was ik best wel trots op mezelf omdat ik uit één enkele tomaat negen volwassen tomatenplanten heb gekweekt!  

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *